Sacramenten

 

SACRAMENTEN

In de eerste eeuwen van het bestaan van de Kerk, kort nadat Jezus zelf leefde, werden mensen die volgeling van Jezus wilde worden, gedoopt. Het waren volwassen mensen die er echt voor kozen om die weg te gaan. Dat was geen gemakkelijke weg want de christenen waren een minderheid die niet graag gezien was in de samenleving. Het was de tijd van de Romeinen. Zij hadden veel goden ook de keizer werd als god vereerd. De christenen weigerden mee te doen aan de goddelijke verering van de keizer. In sommige periodes werden christenen vervolgd en gedood omwille van het vasthouden aan hun geloof. Toch bleven meer en meer mensen kiezen om christen te worden en volwassen christenen wilden ook graag dat hun kinderen gedoopt werden. Volwassenen werden na een voorbereiding van drie jaar gedoopt, gevormd en mochten dan ook voor het eerst deelnemen aan de communie.

Door het doopsel worden we opgenomen in de katholieke kerk. In onze tijd en cultuur zijn het meestal kindjes die gedoopt worden. Hun ouders kiezen voor het doopsel en beloven om met hun kind gelovig op weg te gaan zodat het Jezus leert kennen en navolgen. Het kind zelf kan nog niet kiezen. Omdat christen zijn een vrije keuze moet zijn, ontvangen deze kinderen pas jaren later het vormsel nadat ze kansen gekregen hebben om God en de boodschap van Jezus beter te leren kennen.

Je bent maar volledig ingewijd in het Katholiek geloof als je de drie inwijdingssacramenten ontvangen hebt: het doopsel, het vormsel en de eucharistie (communie).

Vandaag zijn jullie groot genoeg om zelf te leren nadenken om uit te maken of jij het zinvol vindt om in het spoor van Jezus verder te gaan. In de voorbij jaren leerde je thuis wat geloof voor je ouders betekent. Op school leerde je over de verhalen van Jezus’ leven en de sacramenten. Je kreeg kansen om met de geloofsgemeenschap samen te komen en te vieren. In de vormselvoorbereiding gaan we intensief op weg naar het vormsel.

Het vormsel is een van de zeven sacramenten.

Wat is een sacrament?

Wat vieren we in dat sacrament van het vormsel?

 

7 SACRAMENTEN

Als wij als gelovige samenkomen willen we God danken, hem vragen ons nabij te blijven. We willen samen ons geloof vieren. We zijn allemaal kinderen van God. We zijn broers en zussen van elkaar in het geloof. We willen die verbondenheid laten zien en horen.

Toch is dat niet gemakkelijk want wie is God eigenlijk?

Hoe kunnen we hem kennen?

Niemand heeft God ooit gezien. We hebben allemaal een beeld en idee over hoe Hij is, maar niet hetzelfde beeld. Welk beeld is dan juist? Allemaal en toch geen enkel.

God is als een puzzel met heel veel stukjes. Elk van ons heeft een stukje. Aan de hand van je eigen stukje kan je iets zeggen, maar het is niet mogelijk om te vertellen wat de hele puzzel voorstelt. Enkel wanneer we onze stukjes samenleggen kunnen we een beter beeld krijgen van God.

God is anders dan wij.

In de Bijbel lezen we veel verhalen over hoe mensen God ervaren hebben in hun leven, in de geschiedenis van hun volk. Maar ook daar merk je verschillen.

Het is niet eenvoudig om God in woorden te vatten, om ons geloof in woorden uit te drukken.

Soms kunnen symbolen en gebaren ons helpen om veel meer uit te drukken dan woorden kunnen zeggen. Een symbool is eigenlijk een heel gewoon voorwerp of teken dat een bijzondere betekenis krijgt door de manier waarop wij het gebruiken.

Een roos is een mooie bloem. Bij de bloemist staan er vazen vol van. Je kan ze kopen voor jezelf, je kan ze verwerken in een boeket. De roos krijgt echter een bijzondere betekenis als je ze krijgt van iemand die heel veel van je houdt, zoveel dat er eigenlijk geen woorden voor zijn.

Als symbolen telkens weer terugkeren en door verschillende mensen in dezelfde situatie gebruikt worden, noemen we dat rituelen.

Bij belangrijke momenten in het leven gebruiken we rituelen om de overgang de vieren.

In de kerk gebruiken we ook symbolen en rituelen om uit te drukken dat we in God geloven en ook geloven dat Hij in ons leven kan werken, ons kan helpen. Deze rituelen hebben iets heiligs. Ze drukken een verbondenheid met God uit.

7 rituelen die ons leven als christen markeren, zijn we sacramenten gaan noemen.

Ken je ze en weet je waar ze voor staan?

doopsel,

 eucharistie, 

vormsel, 

huwelijk, 

wijding, 

sacrament van verzoening, 

ziekenzalving

 

Het doopsel neemt ons op in het volk van God. We mogen opnieuw beginnen, als nieuwe mensen, mensen verbonden met God. Mensen die God een plaats willen geven in hun leven. Mensen die Jezus als voorbeeld hebben. God belooft ons heel wat in ruil voor deze vriendschap. Hij is trouw en een en al liefde. Wat ons ook overkomt, hij laat ons nooit meer los.

Belangrijk bij het doopsel: doop met water, zalving met olie, handoplegging, doopkaars, wit kleed

Het vormsel wil ons sterken om onze opdracht als christen waar te maken. Jezus volgen klinkt aantrekkelijk, maar is niet altijd eenvoudig. Het vraagt veel moed, geduld, goedheid, liefde, wijsheid,… Deze eigenschappen, geschenken, wil de heilige Geest ons geven. In het vormsel vragen de heilige Geest om in ons leven te komen en werken opdat we moedig, geduldig, liefdevol, wijs, soepel en veerkrachtig in het leven staan.

           Belangrijk bij het vormsel: geloofsbelijdenis,  handoplegging, zalving met chrisma

De eucharistie voedt ons geloof. Vriendschap moet gevoed worden. Om naar Jezus voorbeeld te leven, hebben we steeds steun en bemoediging nodig. We moeten ons steeds weer voeden aan zijn verhaal. We moeten ons telkens weer bewust zijn van zijn groot geschenk aan ons en onze eigen opdracht: Je zelf helemaal weggeven aan de ander. Jezus gaf zijn leerlingen bij het afscheid en ritueel om dit totale gegeven zijn steeds weer te herinneren. Brood als teken van zijn lichaam dat hij opofferde om zijn liefde te tonen. Wijn als teken van zijn bloed dat vergoten werd om Gods liefde duidelijk te maken. Hij koos voor ons de dood, maar toonde ons dat God zijn geliefden nooit loslaat en opwekt tot Leven. In brood en wijn ontmoeten wij Jezus. Zijn liefde mag onze liefde worden, zijn goedheid onze goedheid. Samen met alle anderen delen wij brood en wijn, lichaam en bloed van Jezus, de communie. We worden een met Hem en met elkaar, samen Kerk.

Belangrijk bij de eucharistie:  brood en wijn, het evangelie als woord van God

 

Het huwelijk is een sacrament waarbij twee mensen, man en vrouw, elkaar trouw beloven voor het leven, in goede en kwade dagen, in ziekte en gezondheid, in armoede en rijkdom. Ze geven hun leven aan elkaar, voor elkaar uit liefde en vragen Gods zegen hierover.

Belangrijk bij het huwelijk: trouwbelofte, ringen, huwelijkszegen

 

De priesterwijding zalft mannen die hun leven willen geven om zich in te zetten voor het geloof, om Jezus verhaal aan mensen kenbaar te maken, om mensen in nood nabij te zijn, om met mensen sacramenten te vieren. Ze stellen heel hun leven in dienst van God en zijn volk. Ze kiezen er daarom voor ongehuwd te blijven opdat ze hun liefde en aandacht niet moeten verdelen over een eigen gezin en de Kerk.

Belangrijk bij priesterwijding: zalving met olie, handoplegging, woord van God, eucharistie

 

Sacrament van verzoening wil ons helpen waar we tekort schieten. We weten allemaal wat goed is, maar doen soms het omgekeerde. Onze eigen wil is soms sterker dan ons verstand. Bedoeld of onbedoeld doen we mensen pijn. We laten na om het goede te doen. Nadien voelen we spijt. We hopen dat de ander ons vergeeft. We hopen dat God ons vergeeft. We schoten tekort als christen. We willen soms ook zelf geen vergeving schenken. Van God mogen we zeker zijn dat hij ons vergeving schenkt als wij onze spijt uitdrukken.

Belangrijk bij sacrament van verzoening: vrijspraak van zonden, handoplegging

 

Ziekenzalving is het sacrament dat we ontvangen als het donker is in ons leven. We zijn ziek en er is geen hoop meer op beterschap of we zijn ziek en bang en hopen op kracht en genezing. Jezus kent onze pijn. Met de ziekenzalving drukken we dit uit. We hopen dat de zieke Jezus’ nabijheid en steun mag ervaren in deze moeilijke tijd.

           Belangrijk bij ziekenzalving: zalving met olie, handoplegging

 

HET VORMSEL

Belangrijk bij het vormsel is

-          Het zelf uitspreken van de geloofsbelijdenis

-          De handoplegging

-          De zalving met Chrisma

 

De geloofsbelijdenis kwam in de samenkomst IK GELOOF aan bod.

 

Handoplegging

Waar zou dat symbool voor kunnen staan?

Houd je handen boven het hoofd van je gebuur?

Wat drukt dit uit?

 

Als wij iemand willen beschermen houden wij onze handen boven hem/haar. Een baby is kwetsbaar aan het hoofdje. Spontaan leggen we voorzichtig onze hand op het hoofdje.

We kennen ook de uitdrukking: iemand de hand boven het hoofd houden.

Wanneer we bij het vormsel de handen opleggen is dat ook een teken van bescherming

-          Gods bescherming – door de vormheer

-          De bescherming van medemensen – door peter/meter

 

We leggen niet zomaar de handen op.

De vormheer zal ook om stilte vragen en bidden dat God jullie nabij mag zijn met zijn bescherming en liefde. Hij bidt dat de heilige Geest jullie mag bijstaan in het leven opdat jullie Jezus kunnen navolgen in het leven en sterke veerkrachtige mensen mogen zijn die telkens opstaan en verdergaan.

       Barmhartige God,
Vader van onze Heer Jezus Christus,
door de doop uit water en de heilige Geest
hebt Gij deze jonge mensen
tot nieuw leven gewekt
en bevrijd uit de macht van het kwaad.
Zend over hen uw heilige Geest, de trouwe Helper.
Geef hun de geest van wijsheid en inzicht,
de geest van raad en sterkte,
de geest van vroomheid en liefde,
en vervul hen van eerbied voor uw heilige Naam
door Christus onze Heer.

 

De zalving

Al in de oudheid werden mensen met een speciale opdracht gezalfd. Olie is een vreemd spul. Het dringt diep door in veel materialen, ook in onze huid. Het laat er sporen na die vaak onuitwisbaar zijn. Symbolisch drukte men hiermee uit dat de geest van God zo diep in deze mens mocht indringen opdat hij een wijs mens zou zijn, een eerlijk en rechtvaardig mens met geduld, respect, wijze raad,…

In de Katholieke kerk zijn we allemaal mensen met een bijzondere opdracht. We zijn kinderen van God, geroepen tot een leven in dienst van, en verbondenheid met God en onze medemensen. Wij worden allemaal gezalfd, bij ons doopsel, bij ons vormsel, bij wijding en bij de ziekenzalving.

Waarvoor gebruiken wij olie?

 

Doe eens wat olie/crème op de rug van je hand en wrijf het uit. Wat gebeurt er?

Doe een druppel olie op een blad papier.  Wat gebeurt er?

Bij gebruik van olie lopen dingen soepeler. Bij gebruik van crèmes en massageoliën, wordt de huid soepel en veerkrachtig.

Zalving met olie bij een sacrament, symboliseert het ontvangen van de heilige Geest. Hij mag in jou doordringen en jou tot een soepel een veerkrachtig mens maken die de uitdagingen van het leven aankan, juiste beslissingen neemt en veerkrachtig weer opstaat na tegenslag.

De olie gebruikt bij het vormsel heet chrismaolie. Het is een mengsel van zuivere olijfolie en geurende balsmen. De twee componenten worden op de vooravond van Witte Donderdag door de bisschop gemengd en gewijd tot chrismaolie. In dezelfde viering worden ook de olie voor de doopleerlingen en de olie voor de ziekenzalving gewijd. Deze laatste twee bestaan gewoon uit zuivere olijfolie.

 

EEN WELKOM GESCHENK?

Het vormsel is een geschenk. Je krijgt de gaven van de Geest. Het is aan jou om het geschenk aan te nemen. Doe je er niets mee dan zal er ook niets gebeuren. Er overkomt je niet meer of minder onheil. Je blijft wel zitten met de nieuwsgierigheid wat het geschenk nu precies is. Je kan het maar ontdekken door het aan te nemen en er dankbaar gebruik van te maken. Mag God met jou mee op weg? Mag Hij je raad geven? Mag Hij je de weg wijzen? Of doe je het liever zelf? Weet je zelf beter dan wie ook wat voor jou de juiste keuze is?

Als jij ‘ja’ zegt op de uitnodiging van vriendschap van God en Hem toelaat in je leven, Hem om raad vraagt bij moeilijke keuzes, dan zal Hij je nabij zijn en helpen. Je komt er alleen achter door het te doen.

Het is niet alleen een geschenk. Als je het aanneemt zal je zien dat je ook een opdracht krijgt. Ga naar anderen toe, help hen, wees een vriend van mensen, troost mensen, bemoedig mensen. Ook daarvoor zal God jou de kracht geven. Je staat er NOOIT alleen voor.

 

Bron: Bisdom Hasselt